Daar zijn we weer! Na het verkennen van alignment en contentment in de afgelopen twee weken, gaan we nu dieper in op de derde pijler van Rangan Chatterjee’s model: control. Laten we de touwtjes stevig in handen nemen!
Waarom is controle belangrijk?
Chatterjee (2020) legt uit dat je beter kunt omgaan met stress en uitdagingen, wanneer je een gevoel van controle hebt over je leven of over situaties die je tegenkomt. Controle stelt je in staat om actief keuzes te maken in plaats van een passieve toeschouwer te zijn. Psycholoog Albert Bandura, bekend om zijn werk over zelfeffectiviteit, benadrukt dat geloof in je eigen capaciteiten essentieel is voor het nemen van controle over je leven (Bandura, 1997). Ook Daniel Kahneman (2011) bevestigt dat de manier waarop je keuzes maakt en de controle die je voelt over die keuzes, direct invloed heeft op je welzijn.
Is controle een illusie?
Ja. En nee. Je hebt misschien niet de controle over alles wat er op je pad komt. En zeker niet over wat andere mensen doen. Maar je kan wel degelijk bepalen hoe jouw pad loopt. Is dat pad uitgestippeld aan de hand van dingen die jij echt belangrijk vindt? Leidt jouw pad naar een doel, dat jij zelf hebt gekozen? En hoe zit het met je grenzen, zijn deze duidelijk afgebakend door jou zelf, of laat je alles gebeuren?
Take control!
Hier zijn enkele praktische tips die je meteen vandaag al kunt toepassen om meer controle over je leven te krijgen:
- Prioriteer je taken: Maak een lijst van wat belangrijk is op een dag, of in een maand en werk aan de meest dringende taken het eerst. Dit helpt je om gefocust te blijven en zorgt ervoor dat je je tijd effectief benut (Covey, 1989).
- Leer nee zeggen: Het is oké om je grenzen te stellen. Nee zeggen betekent niet dat je iemand niet wilt helpen of dat je geen tijd met een persoon wilt doorbrengen. Het helpt je om je energie te behouden en je te concentreren op wat echt belangrijk voor je is (Brown, 2010).
- Beperk je sociale media gebruik: Te veel tijd op sociale media kan je gevoel van controle ondermijnen. Stel grenzen voor jezelf om te voorkomen dat je overweldigd raakt (Twenge et al., 2018). Denk aan een timer om niet volledig ‘lost’ te raken in TikToks of een nachtstand op je telefoon om na een bepaalde tijd geen notificaties meer te krijgen.
- Plan je dag en creëer routines: Neem elke ochtend of avond de tijd om je dag te plannen en creëer structuur in je leven. Dit geeft je een gevoel van controle over wat je wilt bereiken (Chatterjee, 2020).
Door actief keuzes te maken en verantwoordelijkheid te nemen voor je leven, kun je echt stappen zetten richting een meer bevredigend bestaan. Volgende week duik ik in een ander onderwerp, een geheim ingrediënt voor echte verandering.
Bronnen
Bandura, A. (1997). *Self-efficacy: The exercise of control*. W.H. Freeman.
Brown, B. (2010). *The Gifts of Imperfection: Let Go of Who You Think You’re Supposed to Be and Embrace Who You Are*. Hazelden Publishing.
Chatterjee, R. (2020). *Happy Mind, Happy Life*. HarperCollins.
Covey, S. R. (1989). *The 7 Habits of Highly Effective People: Powerful Lessons in Personal Change*. Simon & Schuster.
Twenge, J. M., Joiner, T. E., Rogers, M. L., & Martin, G. N. (2018). Increases in depressive symptoms, suicide-related outcomes, and suicide rates among U.S. adolescents. *JAMA Psychiatry*, 75(6), 610-620. doi:10.1001/jamapsychiatry.2018.0178.
Foto: Jessica Lewis
Liane Kusters coaching & training 